Juridisch nieuws

Herziening richtlijn betalingsachterstand: stand van zaken voor Belgische kmo's

Herziening richtlijn betalingsachterstand: stand van de Europese verordening, huidige Belgische regels (wet van 2 augustus 2002) en de veroordeling van België door het HvJEU.

Het Monsiegesocial-team
Gepubliceerd op 17 novembre 20267 min lezen
Geverifieerde officiële bronnen
Zaakvoerder van een kmo die facturen en documenten op zijn bureau nakijkt

Belangrijkste punten

  • Richtlijn 2011/7/EU blijft van kracht: in België legt de wet van 2 augustus 2002 de standaardbetalingstermijn vast op 30 dagen, verlengbaar tot maximaal 60 kalenderdagen tussen ondernemingen.
  • De Europese Commissie stelde op 12 september 2023 voor om deze richtlijn te vervangen door een verordening (COM(2023) 533) met een strikt plafond van 30 dagen, zonder mogelijkheid tot verlenging naar 60 dagen.
  • Het Europees Parlement keurde zijn standpunt goed op 23 april 2024, maar het dossier wacht nog altijd op het standpunt van de Raad in eerste lezing: de verordening is nog niet aangenomen.
  • Op 5 juni 2025 veroordeelde het Hof van Justitie van de Europese Unie België (zaak C-543/24) omdat het als openbare schuldenaar de betalingstermijnen tegenover zijn eigen leveranciers niet respecteerde.
  • De Commissie stuurde België sindsdien een ingebrekestelling op basis van artikel 260 van het VWEU, omdat het Waals Gewest de vastgelegde termijnen blijft overschrijden.

De herziening van de richtlijn betalingsachterstand verloopt trager dan verwacht op Europees niveau, maar gaat gepaard met een ontwikkeling die weinig Belgische ondernemers hadden zien aankomen: België zelf werd op 5 juni 2025 veroordeeld door het Hof van Justitie van de Europese Unie, omdat het te lang deed over de betaling van zijn eigen leveranciers. Dit artikel geeft een overzicht van wat er echt verandert, van wat er overblijft van het huidige Belgische recht, en van wat een kmo daaruit moet onthouden voor een tekst die nog wordt onderhandeld van kracht wordt.

De betalingstermijn die vandaag in België geldt

Zolang de Europese verordening niet is aangenomen, bepaalt de wet van 2 augustus 2002 betreffende de bestrijding van de betalingsachterstand bij handelstransacties de regels. Standaard moet een factuur tussen ondernemingen binnen 30 kalenderdagen na ontvangst worden betaald (art. 4, §1, eerste lid).

Partijen mogen contractueel een langere termijn afspreken, maar die mag niet meer dan 60 kalenderdagen bedragen: daarboven wordt het beding voor niet geschreven gehouden, behalve bij een sectorale afwijking die de Koning kan toestaan na advies van de Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO (art. 4, §1, tweede en derde lid). Voor overheden als schuldenaar is de standaardtermijn eveneens 30 dagen, verlengbaar tot 60 dagen enkel indien objectief gerechtvaardigd; erkende zorginstellingen genieten een vaste termijn van 60 dagen (art. 4, §2).

De verordening voorgesteld door de Europese Commissie

Op 12 september 2023 presenteerde de Europese Commissie een voorstel (COM(2023) 533) dat richtlijn 2011/7/EU niet wijzigt: ze vervangt ze door een verordening, rechtstreeks toepasselijk in alle lidstaten zonder nationale omzetting. Dat is een verandering van juridische aard, niet alleen van inhoud.

Inhoudelijk legt de voorgestelde tekst een strikt plafond van 30 kalenderdagen vast voor transacties tussen ondernemingen en tussen overheden en ondernemingen, zonder de huidige mogelijkheid om deze contractueel tot 60 dagen te verlengen. De bestaande afwijkingen van 60 dagen voor zorginstellingen en voor overheden met een economische activiteit zouden verdwijnen. De forfaitaire invorderingsvergoeding zou stijgen van 40 naar 50 euro per transactie, en het huidige begrip "kennelijk onbillijk" beding zou vervangen worden door een lijst van bedingen die van rechtswege nietig zijn.

  1. 1

    12 september 2023

    De Europese Commissie publiceert haar voorgestelde verordening COM(2023) 533, die richtlijn 2011/7/EU zou intrekken.

  2. 2

    30 oktober 2023

    De Hoge Raad voor de Zelfstandigen en de KMO brengt een dringend advies uit dat het voorstel steunt, bekrachtigd door de plenaire vergadering op 14 mei 2024.

  3. 3

    23 april 2024

    Het Europees Parlement keurt zijn standpunt in eerste lezing over de tekst goed.

  4. 4

    5 juni 2025

    Het Hof van Justitie van de Europese Unie veroordeelt België omdat het de betalingstermijnen tegenover zijn eigen leveranciers niet respecteerde (zaak C-543/24).

  5. 5

    Vandaag

    Het wetgevingsdossier wacht nog altijd op het standpunt van de Raad in eerste lezing: de verordening is niet aangenomen.

Huidige Belgische wet (wet van 2 augustus 2002)Voorgestelde verordening (COM(2023) 533)
Standaardbetalingstermijn30 kalenderdagen30 kalenderdagen
Verlenging mogelijk via overeenkomstTot 60 kalenderdagenNee, strikt plafond van 30 dagen
Afwijking zorg / economische overheidssectorVaste termijn van 60 dagenGeschrapt
Forfaitaire invorderingsvergoeding40 euro50 euro
Juridisch instrumentNationale wet (omzetting)Verordening, rechtstreeks toepasselijk
Aangenomen en van kracht
Het Europese voorstel verandert niet alleen de bedragen: het verandert de aard van de tekst, van een omgezette richtlijn naar een rechtstreeks toepasselijke verordening.

België zelf veroordeeld voor betalingsachterstand

De paradox van dit dossier is dat België strengere Europese regels onderhandelt, terwijl het zelf werd veroordeeld omdat het de reeds geldende regels niet naleefde. Op 5 juni 2025 oordeelde het Hof van Justitie van de Europese Unie, in zaak C-543/24, dat België zijn verplichtingen onder richtlijn 2011/7/EU niet was nagekomen: als openbare schuldenaar respecteerde de federale overheid de betalingstermijnen niet in 2021, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest tijdens de eerste helft van 2022, en het Waals Gewest in 2020 en vervolgens van 2022 tot ten minste 15 januari 2025.

Voor een kmo is deze veroordeling geen loutere institutionele curiositeit: ze bevestigt, met Europese cijfers erbij, dat de werkelijke betalingstermijnen van Belgische overheden soms langer zijn dan de wet voorschrijft, vooral in het Waals Gewest. Een onderneming die regelmatig aan een overheid factureert, doet er goed aan haar eigen inningstermijnen nauwlettend op te volgen, ook om de verwijlinterest en de forfaitaire vergoeding op te eisen die het Belgisch vennootschapsrecht al voorziet.

Wat een Belgische kmo moet onthouden in afwachting van de verordening

Zolang de verordening niet is aangenomen, geldt geen nieuwe verplichting: de Belgische tekst van 2002 blijft de referentie. Maar de richting die de Europese onderhandeling inslaat, naar een strenger plafond en een hogere vergoeding, verdient opvolging door elke onderneming die op krediet factureert.

Terwijl de Europese verordening wordt onderhandeld

  • Controleer de termijnbedingen in lopende contracten

    Een contractuele termijn van 60 dagen blijft vandaag geldig, maar niet meer zodra het plafond van 30 dagen zoals voorgesteld wordt aangenomen.

  • Documenteer geleden betalingsachterstanden

    Bewaar facturatie- en inningsdata, vooral tegenover een overheid, om de wettelijke interest en forfaitaire vergoeding te kunnen opeisen.

  • Anticipeer op een mogelijke verhoging van de forfaitaire vergoeding

    Het voorstel verhoogt de invorderingsvergoeding van 40 naar 50 euro per transactie, een aanpassing om in toekomstige factuursjablonen te verwerken.

  • Volg de voortgang van het dossier bij de Raad van de Europese Unie

    De tekst treedt pas in werking na een standpunt van de Raad, gevolgd door een trilogen met het Parlement: tot nu toe is geen vaste termijn bepaald.

Beveilig uw betalingsvoorwaarden

Onze teams begeleiden Belgische kmo's bij het opstellen van hun algemene voorwaarden en de opvolging van hun contractuele verplichtingen.

Verder lezen

Andere Europese hervormingen volgen een even onzeker tijdschema voor Belgische ondernemingen: loontransparantie illustreert hetzelfde patroon van een omzettingstermijn die België heeft gemist, en het CSRD-duurzaamheidsverslag legt een eigen discipline van regelgevingsopvolging op terwijl een Europese tekst blijft evolueren.

Veelgestelde vragen

Is de herziening van de richtlijn betalingsachterstand al van kracht in België?

Nee. Het voorstel van de Europese Commissie (COM(2023) 533) wil richtlijn 2011/7/EU vervangen door een rechtstreeks toepasselijke verordening, maar de tekst wordt nog onderhandeld: het Europees Parlement keurde zijn standpunt in eerste lezing goed op 23 april 2024, en het dossier wacht nog altijd op het standpunt van de Raad in eerste lezing. Zolang de verordening niet is aangenomen, geldt de Belgische wet van 2 augustus 2002.

Welke betalingstermijn geldt vandaag tussen ondernemingen in België?

Standaard 30 kalenderdagen vanaf de ontvangst van de factuur (art. 4, §1, van de wet van 2 augustus 2002). Ondernemingen mogen een langere termijn afspreken, maar die mag niet meer dan 60 kalenderdagen bedragen: elk andersluidend beding wordt voor niet geschreven gehouden, behalve bij een sectorale afwijking die de Koning toestaat.

Wat zou de Europese verordening veranderen ten opzichte van de huidige Belgische wet?

De voorgestelde verordening zou een strikt plafond van 30 kalenderdagen invoeren, zonder de mogelijkheid om dit via een overeenkomst tussen ondernemingen tot 60 dagen te verlengen, en zou de huidige afwijkingen van 60 dagen voor zorginstellingen en voor overheden met een economische activiteit schrappen. De forfaitaire vergoeding voor invorderingskosten zou stijgen van 40 euro (huidig Belgisch recht) naar 50 euro per transactie.

Waarom werd België veroordeeld door het Hof van Justitie van de Europese Unie?

Op 5 juni 2025 oordeelde het Hof van Justitie van de Europese Unie, in zaak C-543/24, dat België zijn verplichtingen onder richtlijn 2011/7/EU niet was nagekomen als openbare schuldenaar: de federale overheid (in 2021), het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (eerste helft van 2022) en het Waals Gewest (in 2020 en van 2022 tot ten minste 15 januari 2025) respecteerden de betalingstermijnen tegenover hun eigen leveranciers niet.

Heeft deze veroordeling concrete gevolgen voor België?

Ja. Omdat de Europese Commissie van oordeel is dat het Waals Gewest de door de richtlijn vastgelegde termijnen blijft overschrijden, stuurde ze België een ingebrekestelling op basis van artikel 260 van het VWEU, met een termijn van twee maanden om te antwoorden en de nodige maatregelen te nemen, op straffe van financiële sancties voor het Hof.

Moet een Belgische kmo zich nu al voorbereiden op de toekomstige verordening?

Omdat de verordening nog niet is aangenomen, geldt op dit moment geen nieuwe verplichting. Maar een onderneming die facturen stuurt naar overheden, vooral in het Waals Gewest, doet er goed aan haar werkelijke betalingstermijnen nauwkeurig te documenteren: net dat soort gegevens voedt de lopende Europese procedures en kan de goedkeuring van de tekst eerder versnellen dan vertragen.

Juridisch nieuws

Ook interessant

Alle artikels →
Het MonSiègeSocial-pakket

Uw maatschappelijke zetel, uw facturen en uw klanten.

Veel meer dan een domiciliëring: een adres erkend door de KBO, elektronische facturatie met YouInv inbegrepen en een vermelding in onze gids die u klantaanvragen oplevert. Vanaf € 50 excl. btw per maand.

  1. Maatschappelijke zetelAdres erkend door de KBO, ingescande post
  2. Elektronische facturatie inbegrepenMaak en verstuur uw facturen via Peppol (YouInv)
  3. Nieuwe klantenUw vermelding in de bedrijvengids ontvangt aanvragen
Contacteer ons