Fusie van vennootschappen in België: procedure en formaliteiten van het WVV

Belangrijkste punten

• Een fusie draagt het volledige vermogen, activa en passiva, van een of meer vennootschappen over aan een andere vennootschap die het overneemt; de overgenomen vennootschappen worden zonder vereffening ontbonden.
• Het fusievoorstel moet minstens zes weken vóór het fusiebesluit worden neergelegd bij de griffie van de ondernemingsrechtbank (art. 12:24 WVV).
• Een verslag van de commissaris of een bedrijfsrevisor over het voorstel is verplicht, behalve bij een fusie met een voor 100% gehouden dochtervennootschap of een unanieme verzaking door de aandeelhouders.
• Schuldeisers van vóór de bekendmaking van de fusieakte beschikken over twee maanden om een zekerheid te eisen (art. 12:15 WVV).
• De fusie wordt tegenwerpelijk aan derden vanaf de bekendmaking ervan in de bijlagen van het Belgisch Staatsblad.

Een fusie van vennootschappen in België maakt het mogelijk twee juridische structuren tot één geheel samen te voegen, zonder een vereffening gevolgd door een inbreng. Het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV), van kracht sinds 1 mei 2019, regelt de verrichting in Boek 12: inhoud van het voorstel, controleverslagen, publicatietermijnen en bescherming van schuldeisers. Dit artikel beschrijft de procedure, van de eerste op te stellen documenten tot de juridische gevolgen van de overdracht.

Wat een fusie is en welke vormen ze kan aannemen

Juridisch draagt een fusie het volledige vermogen van een vennootschap over aan een andere, door overgang onder algemene titel, zonder tussentijdse vereffening. De aandeelhouders van de verdwijnende vennootschap ontvangen in ruil effecten van de vennootschap die het vermogen overneemt, volgens een vooraf bepaalde ruilverhouding.

Het WVV onderscheidt twee hoofdmechanismen, geregeld in Boek 12 van het Wetboek.

	Fusie door overneming	Fusie door oprichting van een nieuwe vennootschap
Vennootschappen die verdwijnen	De overgenomen vennootschap(pen)	Alle fuserende vennootschappen
Vennootschap die voortbestaat	De reeds bestaande overnemende vennootschap	Een volledig nieuwe vennootschap
Frequentie in de praktijk	De meest voorkomende vorm	Zeldzaam, vaak bij een fusie tussen gelijken
Wettelijke basis	Art. 12:24 e.v. WVV	Art. 12:36 e.v. WVV

Het fusievoorstel: inhoud en neerleggingstermijn

Vóór elk besluit stellen de bestuursorganen van de te fuseren vennootschappen gezamenlijk een fusievoorstel op, bij authentieke akte of bij onderhandse akte (art. 12:24 WVV). Dit document vermeldt onder meer de rechtsvorm, de naam, het doel en de zetel van de betrokken vennootschappen, de ruilverhouding van de aandelen, de nadere regels voor de overhandiging van de effecten, en het ereloon voorzien voor de revisor belast met de controle (art. 12:26 WVV).

Het voorstel moet bij de griffie van de bevoegde ondernemingsrechtbank worden neergelegd minstens zes weken vóór de datum van het fusiebesluit. Deze termijn geeft de aandeelhouders en de schuldeisers de tijd om kennis te nemen van de verrichting voordat ze ter stemming wordt voorgelegd, en loopt vanaf de dag van de neerlegging, niet vanaf de bekendmaking.

De verplichte verslagen vóór de stemming

Twee verslagen begeleiden in principe het fusievoorstel. Het bestuursorgaan van elke vennootschap stelt een schriftelijk verslag op dat het voorstel juridisch en economisch toelicht en verantwoordt, met name de gekozen ruilverhouding.

Daarnaast stelt de commissaris van elke vennootschap, of bij ontstentenis een bedrijfsrevisor of een externe accountant aangewezen door het bestuursorgaan, een controleverslag op over het voorstel. Dit verslag gaat met name na of de voorgestelde ruilverhouding relevant en redelijk is.

De stappen van de procedure, van voorstel tot bekendmaking

Eens het voorstel is neergelegd, volgt de fusie een precieze opeenvolging van stappen voordat ze tegenwerpelijk wordt aan derden.

1. 1

   Opstellen van het fusievoorstel

   Week 1

   De bestuursorganen van de betrokken vennootschappen stellen gezamenlijk het voorstel op en bepalen de ruilverhouding.

2. 2

   Neerlegging bij de griffie van de ondernemingsrechtbank

   Minstens D-42

   Het voorstel wordt neergelegd bij de bevoegde griffie voor elk van de fuserende vennootschappen, minstens zes weken vóór het fusiebesluit.

3. 3

   Verslagen van het bestuursorgaan en de revisor

   Vóór de algemene vergadering

   Opstellen van het toelichtend bestuursverslag en, behoudens vrijstelling, van het controleverslag van de aangewezen commissaris of bedrijfsrevisor.

4. 4

   Fusiebesluit op de algemene vergadering

   Dag D

   Elke fuserende vennootschap keurt het voorstel goed onder de quorum- en meerderheidsvoorwaarden van een statutenwijziging, behoudens vrijstelling bij een fusie met een voor 100% gehouden dochtervennootschap.

5. 5

   Fusieakte en notariële formaliteiten

   Dag D

   De notulen die de fusie beslissen moeten bij authentieke akte worden vastgesteld, op straffe van nietigheid (art. 12:31 WVV), ongeacht of de fusie gepaard gaat met een kapitaalverhoging van de overnemende vennootschap.

6. 6

   Bekendmaking in de bijlagen van het Belgisch Staatsblad

   Enkele weken later

   De fusie wordt tegenwerpelijk aan derden vanaf de bekendmaking; ze doet de termijn van twee maanden lopen waarbinnen schuldeisers een zekerheid kunnen eisen.

Bescherming van schuldeisers en overgang van het vermogen

Een fusie heeft een ingrijpend gevolg: de overgenomen vennootschap wordt zonder vereffening ontbonden, en haar volledige vermogen, zowel activa als passiva, gaat door overgang onder algemene titel over op de overnemende vennootschap. Lopende overeenkomsten, met inbegrip van de arbeidsovereenkomsten van het personeel, worden van rechtswege voortgezet met de overnemende vennootschap.

Deze automatische overname van het passief rechtvaardigt een specifieke bescherming voor schuldeisers. Zij van wie de schuldvordering dateert van vóór de bekendmaking van de fusieakten kunnen, binnen twee maanden na die bekendmaking, een zekerheid eisen indien hun schuldvordering nog niet opeisbaar is of reeds het voorwerp uitmaakt van een gerechtelijke of arbitrageprocedure (art. 12:15 WVV). Bij gebrek aan akkoord bepaalt de voorzitter van de ondernemingsrechtbank, zetelend zoals in kort geding, de te stellen zekerheid of beslist hij dat geen zekerheid verschuldigd is.

Stappen om te anticiperen naast de wettelijke procedure

• Kruispuntbank van Ondernemingen

  In principe worden het verdwijnen van de overgenomen vennootschap en de overname van haar gegevens door de overnemende vennootschap verwerkt na de bekendmaking van de akten, zonder afzonderlijke neerlegging bij de KBO zelf; controleer de verwerkingstermijn bij het bevoegde ondernemingsloket.

• UBO-register

  De uiteindelijke begunstigden van de uit de fusie ontstane vennootschap moeten up-to-date zijn in het register van de FOD Financiën.

• Contracten en vergunningen

  Nagaan of belangrijke contracten, handelshuurovereenkomsten en vergunningen eigen aan de activiteit overdraagbaar zijn, aangezien sommige contracten een wijziging-van-controle-clausule bevatten.

• Bankvolmachten

  De gemachtigde ondertekenaars op de rekeningen van de overnemende vennootschap bijwerken om de nieuwe structuur weer te geven.

• Overgedragen personeel

  Het personeel van de overgenomen vennootschap informeren over de overdracht van hun arbeidsovereenkomsten en de eventuele aanpassingen van de HR-structuur.

Begeleiding nodig bij de herstructurering van uw vennootschap?

Monsiegesocial begeleidt Belgische vennootschappen bij oprichting, domiciliëring en de dagelijkse beheersformaliteiten die bij een herstructurering horen.

Onze diensten ontdekkenMijn BV oprichten

Meer weten

Een fusie gaat vaak gepaard met een statutenwijziging van de overnemende vennootschap, met name om haar kapitaal te verhogen in ruil voor de ontvangen inbrengen. Ze verschilt van de ontbinding en vereffening van een BV, die een vennootschap beëindigt zonder haar vermogen aan een andere structuur over te dragen. Voor een groep van vennootschappen vormt een fusie vaak het sluitstuk van een ruimere reflectie over de oprichting van een holding in België.

• Wetboek van vennootschappen en verenigingen, Boek 12 (fusies en splitsingen): geconsolideerde tekst, FOD Justitie
• Instituut van de Bedrijfsrevisoren (IBR): doctrine over controleverslagen bij fusies en splitsingen