Kapitaalverhoging van een Belgische BV: procedure en formaliteiten

Belangrijkste punten

• Een kapitaalverhoging van een BV vereist een buitengewone algemene vergadering: quorum van 50% van de aandelen bij de eerste oproeping, drievierdemeerderheid van de uitgebrachte stemmen.
• Een notariële akte is verplicht om de statutenwijziging en de uitgifte van nieuwe aandelen vast te stellen (art. 5:120 WVV).
• Bestaande vennoten hebben een proportioneel voorkeurrecht bij uitgifte tegen inbreng in geld, met een minimale uitoefeningstermijn van 15 dagen (art. 5:128 en 5:129 WVV).
• Het mechanisme van het toegestane kapitaal stelt het bestuursorgaan in staat aandelen uit te geven zonder de vergadering bijeen te roepen, voor een maximale periode van vijf jaar (art. 5:134 WVV).
• Een inbreng in geld moet worden gestort op een bijzondere geblokkeerde rekening bij een kredietinstelling vóór het verlijden van de notariële akte (art. 5:132 WVV).

Een kapitaalverhoging van een BV is een ingrijpende beslissing: ze verwatert de deelneming van bestaande vennoten of verwelkomt nieuwe, versterkt het eigen vermogen en wijzigt de statuten van de vennootschap. De procedure voor een kapitaalverhoging van een Belgische BV volgt een nauwkeurig kader dat is vastgelegd in het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV), dat op 1 mei 2019 in werking is getreden. Voor zaakvoerders die deze operatie overwegen, helpt kennis van de quorumregels, de rol van de notaris en de mogelijkheden die het toegestane kapitaal biedt, fouten te vermijden die elk besluit nietig maken.

Wat het WVV voor BV's heeft veranderd

Sinds het WVV heeft de BV geen maatschappelijk kapitaal meer in de traditionele zin. Waar de vroegere BVBA een minimumkapitaal van 18.550 euro moest aantonen, werkt de BV nu zonder een in de statuten vastgelegd bedrag. De rechten van de vennoten worden vertegenwoordigd door aandelen (geen "acties", een term voorbehouden voor de NV), en wat men gewoonlijk een "kapitaalverhoging" noemt, is in de praktijk een uitgifte van nieuwe aandelen in ruil voor een inbreng.

Dit onderscheid heeft praktische gevolgen. De waarde van het eigen vermogen staat niet meer in de statuten: alleen het aantal uitgegeven aandelen wordt vermeld. De uitgifte van nieuwe aandelen voor 100.000 euro vereist dus niet dat dit bedrag in de gewijzigde statuten wordt vermeld, tenzij de statuten dit anders voorzien.

Waarom het kapitaal van een BV verhogen

De redenen om een kapitaalronde te openen of het eigen vermogen van een BV te verhogen zijn uiteenlopend. De meest voorkomende zijn de toetreding van een nieuwe investeerder of vennoot, de financiering van een grote investering (acquisitie van activa, internationale uitbreiding), de versterking van het eigen vermogen om te voldoen aan een bankvereiste of een aanbestedingscriterium, of de omzetting van een schuldvordering in aandelen.

De beslissing van de buitengewone algemene vergadering

Bij afwezigheid van toegestaan kapitaal in de statuten vereist de uitgifte van nieuwe aandelen een beslissing van de algemene vergadering van vennoten in buitengewone zitting. Deze vergadering wijzigt de statuten en moet voldoen aan verscherpte quorum- en meerderheidsvereisten.

Vóór de vergadering stelt het bestuursorgaan een bijzonder verslag op dat de uitgifteprijs van de nieuwe aandelen rechtvaardigt en de gevolgen beschrijft voor de financiële en stemrechten van de bestaande vennoten (art. 5:121 WVV). Dit verslag moet worden vermeld in de oproeping en worden neergelegd ter griffie van de ondernemingsrechtbank. Bij afwezigheid van het verslag is het besluit van de vergadering nietig.

Als het quorum van 50% niet wordt bereikt bij de eerste oproeping, kan een tweede vergadering worden bijeengeroepen zonder quorumvereiste. De drievierdemeerderheid geldt in beide gevallen. De statuten kunnen strengere voorwaarden voorzien, nooit minder strenge.

Het voorkeurrecht van bestaande vennoten

Wanneer nieuwe aandelen worden uitgegeven tegen inbreng in geld, heeft elke vennoot een voorkeurrecht naar rato van zijn huidige deelneming (art. 5:128 WVV). Dit recht stelt hem in staat bij voorrang in te schrijven op de nieuwe aandelen om zijn percentage in de vennootschap te behouden. De statuten kunnen dit recht niet opheffen of beperken: alleen de algemene vergadering kan hiervan afwijken, en enkel in het belang van de vennootschap, volgens verscherpte modaliteiten.

De minimale uitoefeningstermijn bedraagt 15 dagen vanaf de opening van de inschrijvingsperiode. Deze termijn is dwingend en kan door de vergadering niet worden ingekort. Aandelen waarop niet is ingeschreven na afloop van de termijn kunnen aan derden worden aangeboden of in portefeuille worden gehouden, volgens de door de vergadering vastgestelde modaliteiten.

Bij inbreng in natura geldt het voorkeurrecht niet van rechtswege: de vennootschap ontvangt een goed, geen geld, en de verwateringslogica verschilt. Vennoten met meer dan 10% van de stemrechten kunnen niet deelnemen aan de stemming over de beslissing om het voorkeurrecht op te heffen of te beperken.

Toegestaan kapitaal: aandelen uitgeven zonder de vergadering bijeen te roepen

De statuten kunnen het bestuursorgaan de bevoegdheid verlenen om nieuwe aandelen uit te geven zonder de algemene vergadering bijeen te roepen. Dit is het mechanisme van het toegestane kapitaal, omschreven in de artikelen 5:134 tot 5:137 WVV.

Deze delegatie geldt voor maximaal vijf jaar vanaf de bekendmaking van de statutaire bepaling in het Belgisch Staatsblad. Ze kan worden verlengd voor opeenvolgende periodes van vijf jaar door een beslissing van de algemene vergadering. Vóór het uitoefenen van deze delegatie stelt het bestuursorgaan een bijzonder verslag op dat de omstandigheden en doelstellingen beschrijft. Bij afwezigheid van dit verslag is het besluit nietig.

De notariële akte en verdere formaliteiten

Elke uitgifte van nieuwe aandelen moet worden vastgesteld in een authentieke akte voor een notaris (art. 5:120 WVV). Of de beslissing nu afkomstig is van de algemene vergadering of van het bestuursorgaan in het kader van het toegestane kapitaal, de notariële stap is verplicht.

1. 1

   Opstelling van het verslag van het bestuursorgaan

   Vóór de oproeping

   Het bestuursorgaan stelt het verslag op dat de uitgifteprijs en de gevolgen voor de vennoten rechtvaardigt. Dit verslag wordt neergelegd ter griffie van de ondernemingsrechtbank en vermeld in de oproeping voor de BAV.

2. 2

   Oproeping van de buitengewone algemene vergadering

   Min. 15 dagen

   De oproeping wordt aan alle vennoten gestuurd met een minimale vooropzegtermijn van 15 dagen. Ze bevat de agenda, de beschikbaarheid van het verslag en de raadplegingsplaats.

3. 3

   BAV en stemming

   Dag 0

   De vergadering beraadslaagt over de uitgifte van nieuwe aandelen, de uitgifteprijs en de modaliteiten. Ze moet voldoen aan het quorum van 50% en het besluit aannemen met een drievierdemeerderheid.

4. 4

   Verlijden van de notariële akte

   D tot D+15

   De notaris verlijdt de statutenwijzigende akte. Voor inbrengen in geld moeten de fondsen vóór het verlijden van de akte worden gestort op een bijzondere geblokkeerde rekening bij een kredietinstelling (art. 5:132 WVV).

5. 5

   Bekendmaking in het Belgisch Staatsblad en bijwerking KBO

   Binnen 30 dagen

   De notaris legt de wijzigende akte neer voor bekendmaking. De wijziging van het aantal aandelen en de statuten wordt vervolgens doorgevoerd bij de Kruispuntbank van Ondernemingen.

Voor inbrengen in natura beschrijft het bestuursorgaan elke inbreng en verantwoordt de waarde ervan. Een bedrijfsrevisor of erkend accountant verklaart dat de toegekende waarde ten minste gelijk is aan het bedrag van de inbreng (art. 5:133 WVV). Deze verklaring moet vóór het verlijden van de notariële akte worden neergelegd.

Voor juridische ondersteuning van uw BV, met name bij een kapitaalverhoging of een statutenwijziging, helpen onze diensten vennootschapsrecht u de operatie te structureren in overeenstemming met het WVV.

Begeleiding bij uw kapitaalverhoging

Monsiegesocial helpt u de operatie te structureren, de vereiste documenten voor te bereiden en de notariële en KBO-formaliteiten te coördineren.

Ontdek onze dienstenBV oprichten of wijzigen

Meer informatie

• Algemene vergadering van een BV: regels en formaliteiten, voor inzicht in de regels voor oproeping, quorum en meerderheid die gelden voor beslissingen van vennoten
• Boekhoudkundige verplichtingen van een Belgische BV, om de boekhoudkundige gevolgen van een verhoging van het eigen vermogen te begrijpen
• Jaarlijks bestuursverslag van een BV, voor een overzicht van de documenten die jaarlijks moeten worden opgesteld in uw BV
• Wetboek van vennootschappen en verenigingen, geconsolideerde tekst beschikbaar op ejustice.just.fgov.be