Monsiegesocial Logo

Een onderneming oprichten in België als buitenlander: de gids

Een onderneming oprichten in België als buitenlander: beroepskaart, verblijfstitel, vrijheid van vestiging in de EU en keuze van de rechtsvorm.

H

Het Monsiegesocial-team

Gepubliceerd op 29 avril 2024Bijgewerkt op 29 juin 20269 min lezen
Geverifieerde officiële bronnen
Buitenlandse onderneemster die aan haar bedrijfsproject werkt in een licht kantoor in Brussel

Belangrijkste punten

  • Onderdanen van de EU, de EER en Zwitserland richten een onderneming op zonder beroepskaart, uit hoofde van de vrijheid van vestiging.
  • Een niet-EU-onderdaan heeft een verblijfstitel nodig die de zelfstandige activiteit toelaat en, behoudens vrijstelling, een beroepskaart.
  • De beroepskaart is een gewestelijke bevoegdheid: Wallonië, Brussel-Hoofdstad en Vlaanderen (beroepskaart) leveren ze elk af.
  • Voorbij het verblijfsstatuut zijn de oprichtingsstappen (KBO, rechtsvorm, btw, sociaal fonds) voor iedereen dezelfde.

België trekt oprichters aan uit heel Europa en daarbuiten, en zijn recht behoudt de onderneming niet voor aan onderdanen. De regel die het hele traject structureert komt neer op een onderscheid: de nationaliteit bepaalt niet of je kunt ondernemen, maar welke voorafgaande vergunningen je moet verzamelen vóór je je inschrijft. Een onderneming oprichten in België als buitenlander veronderstelt dus eerst je situatie te situeren, EU-onderdaan of derde land, en vervolgens stappen te doorlopen die voor iedereen identiek zijn. Deze gids ordent de twee regelingen, beschrijft de beroepskaart (een gewestelijke bevoegdheid) en de verblijfstitel, en wijst op de keuzes van rechtsvorm en maatschappelijke zetel die volgen.

Ondernemen in België als buitenlander: twee regelingen naargelang de nationaliteit

Alles vertrekt van je nationaliteit. Ben je onderdaan van een lidstaat van de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte (de EU plus IJsland, Noorwegen en Liechtenstein) of Zwitserland, dan geniet je de vrijheid van vestiging gewaarborgd door het Europese recht. Concreet richt je je onderneming op onder dezelfde voorwaarden als een Belg, zonder beroepskaart of verblijfsvergunning specifiek voor de zelfstandige activiteit.

Ben je onderdaan van een derde land, dan komen twee vergunningen stroomopwaarts bij: een verblijfstitel die de uitoefening van een zelfstandige activiteit dekt, en een beroepskaart, tenzij je onder een vrijgestelde categorie valt. Die twee stukken zijn onderscheiden en beantwoorden aan twee logica's, het recht om te verblijven enerzijds, het recht om een zelfstandige economische activiteit uit te oefenen anderzijds.

EU- / EER- / Zwitserse onderdaanNiet-EU-onderdaan
Vrijheid van vestiging
Beroepskaart vereist (behoudens vrijstelling)
Verblijfstitel specifiek voor de activiteit
Inschrijving bij de KBO via erkend loket
Vrije keuze van de rechtsvorm
Indicatieve vergelijking van de twee regelingen van toegang tot het ondernemerschap.

Een vaak verkeerd begrepen punt verdient het meteen te worden gesteld: de beroepskaart is geen arbeidsvergunning. De arbeidsvergunning (of de gecombineerde vergunning) beoogt een loontrekkende job, onder het gezag van een werkgever. De beroepskaart laat een zelfstandige activiteit toe, voor eigen rekening. Een buitenlandse ondernemer die zijn vennootschap wil leiden, valt dus onder de beroepskaart, niet onder de loontrekkende regeling.

De beroepskaart, een gewestelijke bevoegdheid

Sinds de zesde staatshervorming valt de beroepskaart onder de Gewesten, en niet meer onder het federale niveau. De aanvraag wordt behandeld bij het Gewest waar de hoofdvestiging van je activiteit ligt: de Waalse Overheidsdienst, Brussel Economie en Werkgelegenheid voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, of de Vlaamse administratie, die van beroepskaart spreekt. Elk Gewest legt zijn beoordelingscriteria en zijn modaliteiten vast.

De overheid onderzoekt doorgaans het economische belang van het project (nut voor de markt, jobcreatie, investering, innovatie), de financiële leefbaarheid ervan en de naleving van de reglementaire verplichtingen verbonden met de activiteit. Daarom wegen een solide financieel plan en een onderbouwd dossier zwaar in de behandeling.

Sommige categorieën zijn vrijgesteld van de beroepskaart. Dat is met name het geval voor houders van een verblijfstitel van onbeperkte duur, erkende vluchtelingen, of de buitenlandse echtgenoot die een reeds gevestigde zelfstandige vervoegt en bijstaat, onder de door de reglementering vastgestelde voorwaarden. Ga je situatie na vóór je een stap onderneemt: een deel van de niet-EU-ondernemers valt in werkelijkheid onder een vrijstellingsgeval.

De verblijfstitel en het identificatienummer

De vergunning om te werken ontslaat niet van de vergunning om te verblijven. Een niet-EU-onderdaan die zich in België vestigt om er zelfstandige te zijn, vraagt in principe een langverblijfvisum (type D) aan bij de Belgische diplomatieke post, op basis waarvan hij een verblijfstitel zal verkrijgen. Het dossier vraagt doorgaans het bewijs van voldoende bestaansmiddelen, een uittreksel uit het strafregister en een bewijs van huisvesting in België.

Om je in te schrijven en door de administratie geïdentificeerd te worden, heb je een identificatienummer nodig. Personen ingeschreven in het Rijksregister beschikken over een rijksregisternummer; wie dat niet is, krijgt een BIS-nummer, beheerd in het KSZ-register, dat dezelfde rol van unieke identificatie speelt in de stappen.

De oprichtingsstappen, voor iedereen identiek

Zodra het luik verblijf en toegang geregeld is, is het oprichtingstraject hetzelfde voor een Belgische, Europese of derdelands oprichter. Het is opgebouwd rond de inschrijving bij de Kruispuntbank van Ondernemingen, die het ondernemingsnummer van tien cijfers aflevert.

  1. 1

    De rechtsvorm en de maatschappelijke zetel kiezen

    Stroomopwaarts

    Natuurlijke persoon of vennootschap, en een zeteladres in België (eigen lokalen of domiciliëring bij een dienstverlener).

  2. 2

    De oprichtingsakte verlijden (indien vennootschap)

    Vóór de inschrijving

    Statuten en financieel plan voor een notaris voor een BV of een NV; als natuurlijke persoon bestaat deze stap niet.

  3. 3

    Een professionele bankrekening openen

    Vóór de inschrijving

    Los van de privérekening; het nummer ervan staat op de handelsdocumenten met het ondernemingsnummer.

  4. 4

    Je inschrijven bij de Kruispuntbank van Ondernemingen

    Start

    Via een erkend ondernemingsloket, dat de NACE-codes registreert en het ondernemingsnummer aflevert.

  5. 5

    Het btw-nummer activeren

    Vóór de eerste facturen

    Bij de FOD Financiën, tenzij vrijstellingsregeling onder de omzetdrempel.

  6. 6

    Je aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds

    Vóór de start

    Verplicht en voorafgaand aan de start van de activiteit, voor de sociale bijdragen als zelfstandige.

De keuze van de rechtsvorm stelt zich in dezelfde bewoordingen als voor een inwoner. De eenmanszaak (natuurlijke persoon) is snel op te richten maar scheidt het privé- van het professionele vermogen niet. De BV, de meest verspreide vennootschapsvorm, beschermt het vermogen en structureert een project dat moet groeien beter, tegen de prijs van een notariële akte en werkingskosten. Onze vergelijking van de rechtsvormen van een onderneming in België beschrijft de afwegingen, en de gids een BV oprichten in België doorloopt de stappen.

Voordelen

  • Toegang tot een gediversifieerde markt in het hart van de EU en een vennootschapsbelasting van 25%
  • Gestandaardiseerde oprichtingsstappen en ondernemingsloketten om je te begeleiden
  • Volledige vrijheid van vestiging voor EU-, EER- en Zwitserse onderdanen

Nadelen

  • Beroepskaart en verblijfstitel te anticiperen voor niet-EU-onderdanen
  • Geregionaliseerde beroepskaart: criteria en procedures variëren per Gewest
  • Taalbarrière en gereglementeerde beroepen na te gaan naargelang de activiteit

De toegang tot het beroep en de maatschappelijke zetel

Twee punten verdienen een onderzoek vóór je tekent. Eerst de toegang tot het beroep: het bewijs van basiskennis bedrijfsbeheer is in Brussel niet meer vereist sinds 15 januari 2024, noch in Wallonië sinds 1 oktober 2025, en Vlaanderen had het al in 2018 afgeschaft. Gereglementeerde beroepen (bouw, kapper, bakkerij, horeca en andere) vereisen daarentegen nog specifieke beroepsvaardigheden, te bewijzen door een diploma of door ervaring, en dat ongeacht de nationaliteit.

Vervolgens de maatschappelijke zetel. Elke in België ingeschreven onderneming moet er een zeteladres hebben, dat bij de KBO staat en de officiële communicatie ontvangt. Je kunt eigen lokalen gebruiken of een beroep doen op een bedrijfsdomiciliëring bij een dienstverlener, een frequente optie voor een buitenlandse oprichter die nog geen kantoor ter plaatse heeft. Het adres maakt je vennootschap bereikbaar en tegenwerpelijk vanaf dag één.

25%

vennootschapsbelasting

normaal tarief van de vennootschapsbelasting op de winst van een Belgische vennootschap

31

landen van vrije vestiging

de 27 EU-staten, plus IJsland, Noorwegen en Liechtenstein (EER), en Zwitserland

10

cijfers van het ondernemingsnummer

de KBO-identificatie afgeleverd door het loket, gemeenschappelijk voor alle statuten

Start je je onderneming in België vanuit het buitenland?

Monsiegesocial begeleidt je bij de oprichting van een vennootschap, de maatschappelijke zetel en de KBO-stappen, ongeacht je land van herkomst.

De fiscaliteit en de courante verplichtingen

Zodra de onderneming is opgericht, val je onder hetzelfde fiscale kader als elke Belgische operator. Een vennootschap is onderworpen aan de vennootschapsbelasting, waarvan het normale tarief 25% bedraagt. Een zelfstandige natuurlijke persoon wordt belast in de personenbelasting volgens het progressieve tarief. In beide gevallen geldt de btw zodra je de vrijstellingsdrempel overschrijdt, met periodieke aangiften; onze gids om een btw-nummer te verkrijgen in België preciseert de drempels en de aangifteverplichtingen.

Daar komen de sociale bijdragen als zelfstandige bij, verschuldigd via het sociaal verzekeringsfonds, en de boekhoudkundige verplichtingen eigen aan de gekozen vorm. Voor het algemene kader van het statuut, van de berekening van de bijdragen tot de aansluitingsstappen, zie onze gids om zelfstandige te worden in België. Een buitenlandse oprichter heeft er alle belang bij zich vanaf de start met een boekhouder te omringen, om de Belgische deadlines te leren inschatten.

Verder lezen

Veelgestelde vragen

Kan een buitenlander een onderneming oprichten in België?

Ja. Een onderdaan van de Europese Unie, de Europese Economische Ruimte of Zwitserland geniet de vrijheid van vestiging en richt een onderneming op onder dezelfde voorwaarden als een Belg. Een onderdaan van een derde land kan dat ook, op voorwaarde dat hij over een verblijfstitel beschikt die de zelfstandige activiteit toelaat en, behoudens vrijstelling, over een beroepskaart afgeleverd door het Gewest waar hij werkt.

Heb je een beroepskaart nodig om een onderneming op te richten in België?

Dat hangt af van de nationaliteit. Onderdanen van de EU, de EER en Zwitserland zijn ervan vrijgesteld. Onderdanen van derde landen moeten in principe een beroepskaart verkrijgen om een zelfstandige activiteit uit te oefenen, of ze nu optreden als natuurlijke persoon, vennootschapsmandataris of werkend vennoot. Sommige categorieën zijn ervan vrijgesteld, bijvoorbeeld houders van een verblijf van onbeperkte duur of erkende vluchtelingen.

Wat is het verschil tussen een beroepskaart en een arbeidsvergunning?

De beroepskaart laat een zelfstandige activiteit toe (voor eigen rekening), terwijl de arbeidsvergunning of de gecombineerde vergunning een loontrekkende job betreft. Een buitenlandse ondernemer die zijn eigen vennootschap wil leiden, valt onder de beroepskaart, niet onder de loontrekkende vergunning. Beide regelingen zijn onderscheiden en cumuleren niet voor dezelfde activiteit.

Welk Gewest levert de beroepskaart af in België?

De beroepskaart is een gewestelijke bevoegdheid. De aanvraag wordt behandeld bij het Gewest van de hoofdvestiging van de activiteit: Wallonië, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest of Vlaanderen, waar ze beroepskaart heet. De aanvraag wordt doorgaans ingediend via het erkende ondernemingsloket, of bij de Belgische diplomatieke post als je nog in het buitenland verblijft.

Heeft een Fransman een beroepskaart nodig om zich in België te vestigen?

Nee. Aangezien Frankrijk deel uitmaakt van de Europese Unie, geniet een Franse onderdaan de vrijheid van vestiging en heeft hij geen beroepskaart nodig. Hij richt zijn onderneming op zoals een Belgische inwoner: inschrijving bij de Kruispuntbank van Ondernemingen via een erkend loket, ondernemingsnummer, btw-activering en aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds.

Ook interessant