Belangrijkste punten
- De basis van de sociale steun is het leefloon, uitbetaald door het OCMW.
- De kinderbijslag is nu geregionaliseerd, met regelingen eigen aan elk Gewest.
- Daar komen woonsteun, studietoelagen, energie- en renovatiepremies bij.
- De bedragen wijzigen vaak: controleer altijd het actuele bedrag bij de bevoegde instelling.
Elk jaar mislopen veel Belgen steun waarop ze nochtans recht hebben, omdat ze niet weten dat die bestaat. De sociale steun in België vormt een uitgebreid vangnet, van het leefloon tot de kinderbijslag, langs de steun voor wonen en energie. Deze gids schetst het overzicht, onderscheidt de grote categorieën en geeft aan bij wie je moet aankloppen. Eén principe loopt door het hele artikel: de bedragen wijzigen vaak, dus ken je beter de regeling en controleer je het cijfer aan de bron.
Het leefloon en het OCMW
Het leefloon (RIS) is de basisfinanciële steun van het Belgische systeem. Het wordt toegekend door het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW) van je gemeente aan personen die niet over voldoende middelen beschikken om menswaardig te leven.
Het bedrag van het leefloon hangt af van de gezinssituatie, verdeeld in categorieën: samenwonende persoon, alleenstaande persoon, of persoon die met personen ten laste leeft. Naast de uitbetaling kan het OCMW een maatschappelijke begeleiding en andere vormen van steun bieden, zoals medische hulp of occasionele ondersteuning. Het is het eerste aanspreekpunt bij financiële moeilijkheden.
De geregionaliseerde steunmaatregelen
Veel steunmaatregelen werden bij de staatshervormingen overgedragen aan de Gewesten en Gemeenschappen. Ze variëren dus naargelang je woonplaats.
De belangrijkste geregionaliseerde steunmaatregelen
Kinderbijslag
Geregionaliseerd: het Groeipakket in Vlaanderen, erkende kassen in Wallonië en Brussel, een eigen regeling in de Duitstalige Gemeenschap.
Geboortepremie
Steun bij de komst van een kind, waarvan het bedrag en de voorwaarden van het Gewest afhangen, soms aangevuld door de gemeente.
Woonsteun
Huurtoelagen, premies voor renovatie en aanpassing van de woning, eigen aan elk Gewest.
Energie- en renovatiepremies
Steun voor isolatie, verwarming en energieprestatie, verhoogd voor gezinnen met een laag inkomen.
Studietoelagen
Financiële steun voor studenten naargelang het gezinsinkomen, beheerd door de Gemeenschappen.
Deze regelingen stapelen zich soms op, en hun toegangsvoorwaarden hangen af van het inkomen en de gezinssamenstelling. De bevoegde instelling varieert: Gewest, Gemeenschap, gemeente of bijslagkas naargelang de steun.
Steun voor zelfstandigen en ondernemingen
De sociale steun voor particulieren mag niet worden verward met de steun voor zelfstandigen en ondernemingen, die onder aparte regelingen valt: investeringspremies, gewestelijke cheques, steun voor oprichting en ontwikkeling. Als je een activiteit start of ontwikkelt, is het dit tweede luik dat je aanbelangt.
Onze gids over steun en subsidies voor zelfstandigen in België beschrijft de regelingen bestemd voor ondernemers, onderscheiden van de sociale steun die hier wordt beschreven.
Een project omzetten in een activiteit
Als je project via de oprichting van een activiteit verloopt, zet Monsiegesocial je zelfstandigenstatuut of je vennootschap op en gidst je door de stappen.
Verder lezen
- Steun en subsidies voor zelfstandigen in België, het luik bestemd voor ondernemers.
- Zelfstandige worden in België, als je project is om voor eigen rekening te starten.
- Werkloosheid in België: uitkeringen en stappen, voor het luik werk.
