Belangrijkste punten
- De verplichting om basiskennis bedrijfsbeheer te bewijzen is in de drie Gewesten afgeschaft.
- Kalender: Vlaanderen op 1 september 2018, Brussel in januari 2024, Wallonië op 1 oktober 2025.
- Je kunt je dus als zelfstandige vestigen zonder beheersdiploma, behalve voor de nog gereglementeerde beroepen.
- In Wallonië en Brussel vereisen sommige gereglementeerde beroepen nog een beroepsbekwaamheid.
Decennialang veronderstelde je vestigen als zelfstandige in België dat je basiskennis bedrijfsbeheer bewees: boekhouding, recht, handelsbeheer, via een diploma, ervaring of een examen. Die voorwaarde is nu verdwenen, Gewest per Gewest. De toegang tot het beroep in België is aanzienlijk versoepeld, maar ongelijk, en enkele beroepen blijven gereglementeerd. Dit artikel geeft een helder beeld van wat er is veranderd, wanneer, en wat er in 2026 overblijft.
Wat was de basiskennis bedrijfsbeheer?
Tot de afschaffing was de basiskennis bedrijfsbeheer de algemene voorwaarde om je als zelfstandige in te schrijven. Je moest noties van boekhouding, recht en handelsbeheer aantonen, op drie mogelijke manieren: een diploma, voldoende beroepservaring, of slagen voor een examen voor de centrale examencommissie.
Deze eis werd betwist. De doeltreffendheid ervan, met name om faillissementen te voorkomen, was nooit aangetoond, en ze was gemakkelijk te omzeilen. De Gewesten, bevoegd voor deze materie, hebben ze dan ook geleidelijk verlaten.
De afschaffing, Gewest per Gewest
De toegang tot het beroep is een gewestelijke bevoegdheid: de afschaffing gebeurde niet overal op hetzelfde moment. Hier is de kalender.
| Gewest | Bedrijfsbeheer afgeschaft | |
|---|---|---|
| Vlaanderen | 1 september 2018 | |
| Brussel | Januari 2024 | |
| Wallonië | 1 oktober 2025 |
Sinds 1 oktober 2025, de laatste stap met Wallonië, legt geen enkel Belgisch Gewest nog dit algemene beheersbewijs op. Een projectdrager kan zich dus in principe als zelfstandige vestigen zonder beheersdiploma of -examen.
Wat overblijft: de gereglementeerde beroepen
Het einde van het bedrijfsbeheer betekent niet het einde van elke vereiste. Je moet de algemene beheersbekwaamheid, nu afgeschaft, onderscheiden van de beroepsbekwaamheden die eigen zijn aan bepaalde beroepen.
Met andere woorden, een consultant of een handelaar kan vandaag starten zonder enig bewijs van bekwaamheid, terwijl een gereglementeerd beroep er nog een kan vereisen, naargelang het Gewest. De grens wordt gecontroleerd op het moment van de inschrijving.
Concreet, hoe schrijf je je vandaag in
Het toegangspunt blijft hetzelfde: het erkende ondernemingsloket. Het is dat loket dat de eventueel van toepassing zijnde voorwaarden voor toegang tot het beroep controleert en de inschrijving uitvoert.
De inschrijvingsstappen
Controleer of je activiteit gereglementeerd is
De meeste activiteiten zijn dat niet meer; sommige beroepen, met name in de bouw, kunnen het nog zijn naargelang het Gewest.
Ga langs een erkend ondernemingsloket
Het controleert de toegangsvoorwaarden en kent het ondernemingsnummer toe bij de Kruispuntbank van Ondernemingen.
Sluit aan en activeer de btw
Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds en btw-registratie vervolledigen de start.
Voor het volledige starttraject, verder dan de toegang tot het beroep, zie onze gids zelfstandige worden in België. En voor de bouwberoepen, nog gedeeltelijk gereglementeerd, beschrijft ons artikel over een bouwbedrijf oprichten de voorwaarden.
Start je zelfstandige activiteit
Controle van de toegang tot het beroep, KBO-inschrijving en sociale aansluiting: Monsiegesocial zet je activiteit op en beveiligt de startstappen.
Verder lezen
- Zelfstandige worden in België, het volledige starttraject.
- Een bouwbedrijf oprichten in België, een sector die nog gedeeltelijk gereglementeerd is.
- Een vennootschap oprichten in België: de stappen, als je voor een vennootschap kiest.
