Belangrijkste punten
- Een vennootschap oprichten betekent eerst een rechtsvorm kiezen: BV, NV, coöperatieve vennootschap of maatschap.
- Kapitaalvennootschappen volgen een gemeenschappelijk traject: financieel plan, notaris, griffie, KBO, btw.
- De BV, zonder minimumkapitaal, is veruit de meest gekozen vorm; de NV vereist nog 61.500 € kapitaal.
- Reken doorgaans drie tot vijf weken om de oprichting van een kapitaalvennootschap af te ronden.
Een vennootschap oprichten in België is geen enkele handeling maar een traject dat begint met een keuze: welke rechtsvorm aannemen, en of je überhaupt via een vennootschap moet gaan in plaats van zelfstandige te blijven. Zodra dat vaststaat, volgen kapitaalvennootschappen een uitgestippeld pad, van het financieel plan tot de inschrijving bij de Kruispuntbank van Ondernemingen. Deze gids is een vertrekpunt: hij helpt je de vorm te kiezen, overloopt de gemeenschappelijke stappen, becijfert de kosten en de termijnen, en verwijst naar onze gidsen per vorm om dieper te gaan.
Zelfstandige of vennootschap: de eerste keuze
Vóór je een vennootschapsvorm kiest, is de echte eerste vraag die van het statuut. Je kunt werken als eenmanszaak, als natuurlijke persoon, of een vennootschap oprichten met een eigen rechtspersoonlijkheid.
De eenmanszaak is eenvoudig en goedkoop, maar je privévermogen staat in voor de schulden van de activiteit. De vennootschap scheidt de vermogens en kan fiscaal aantrekkelijk worden boven een bepaald inkomen, ten koste van meer formalisme. Onze gidsen zelfstandige worden in België en de eenmanszaak beschrijven de weg van de natuurlijke persoon; de rest van dit artikel richt zich op de oprichting van een vennootschap.
De rechtsvorm van je vennootschap kiezen
De keuze van de vorm bepaalt het kapitaal, de aansprakelijkheid en het formalisme. Vier vormen dekken de meeste projecten.
| BV | NV | Coöperatieve vennootschap | Maatschap | |
|---|---|---|---|---|
| Minimumaantal vennoten | 1 | 1 | 3 | 2 |
| Minimumkapitaal | Geen | 61.500 € | Geen | Geen |
| Aansprakelijkheid | Beperkt tot de inbreng | Beperkt tot de inbreng | Beperkt tot de inbreng | Onbeperkt |
| Notariële akte | ||||
| Rechtspersoonlijkheid |
De BV is veruit de meest gekozen vorm voor een kmo: beperkte aansprakelijkheid, geen minimumkapitaal, grote soepelheid. De NV mikt op meer kapitaalintensieve projecten en behoudt een minimumkapitaal. De coöperatieve vennootschap past bij collectieve projecten met minstens drie vennoten, en de maatschap dient vooral voor vermogensbeheer, zonder rechtspersoonlijkheid. Om dieper te gaan, zie onze gidsen een BV oprichten, een NV oprichten, een coöperatieve vennootschap oprichten en een maatschap oprichten, evenals de volledige vergelijking van de rechtsvormen in België.
De stappen om je vennootschap op te richten
Zodra de vorm gekozen is, volgt de oprichting van een kapitaalvennootschap een precieze volgorde. De maatschap daarentegen komt neer op een schriftelijke overeenkomst tussen vennoten.
- 1
Het financieel plan opstellen
Een prognose van behoeften en middelen over de eerste twee boekjaren, verplicht voor de BV, NV en coöperatieve vennootschap, overhandigd aan de notaris.
- 2
De oprichtingsakte bij de notaris verlijden
De notaris authenticeert de statuten. Inbrengen in geld worden op een geblokkeerde rekening gestort, inbrengen in natura maken het voorwerp uit van een verslag.
- 3
Rechtspersoonlijkheid verkrijgen
De vennootschap bestaat juridisch bij de neerlegging van het uittreksel van de akte ter griffie van de ondernemingsrechtbank, gevolgd door de publicatie in het Belgisch Staatsblad.
- 4
Inschrijven bij de KBO
Via een erkend ondernemingsloket, dat het ondernemingsnummer toekent en een eventuele toegang tot het beroep controleert.
- 5
Btw en sociaal statuut activeren
Btw-registratie, aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds voor de bestuurders en het opzetten van de boekhouding.
Twee ijkpunten structureren dit traject. Eerst het financieel plan: het brengt de aansprakelijkheid van de oprichters in het geding als de vennootschap binnen drie jaar failliet gaat met kennelijk ontoereikende middelen. Onze gids over het financieel plan beschrijft de inhoud ervan. Vervolgens de notaris, onmisbaar voor een kapitaalvennootschap, die de statuten opstelt en overgaat tot de neerlegging en de publicatie in het Belgisch Staatsblad.
Hoeveel kost de oprichting en hoe lang duurt ze
Het oprichtingsbudget van een kapitaalvennootschap telt verschillende posten op, en het totaal hangt af van de vorm en de complexiteit van het dossier.
vennoot volstaat
om een BV of een NV op te richten
minimumkapitaal BV
maar een financieel plan blijft vereist
indicatieve termijn
van de voorbereiding tot de inschrijving bij de KBO
De belangrijkste kostenposten zijn de erelonen van de notaris, het inschrijvingsrecht bij de KBO (in de orde van 111,50 € per vestigingseenheid in 2026), de btw-activering en, vaak, het opstellen van het financieel plan door een boekhouder. Het geheel komt neer op enkele honderden tot enkele duizenden euro's naargelang de vorm en de complexiteit. Aangezien deze bedragen bij besluit of door de dienstverleners worden vastgelegd, bevestig ze met je notaris en je boekhouder vóór je start.
Richt je vennootschap op een stevige basis op
Keuze van de vorm, financieel plan, afspraak bij de notaris en maatschappelijke zetel: Monsiegesocial begeleidt je van begin tot eind om je vennootschap in België op te richten.
Verder lezen
- Rechtsvormen in België: vergelijking en gids om te kiezen.
- Een BV oprichten in België: de essentiële stappen, de meest voorkomende vorm.
- BV of NV: welke rechtsvorm kiezen?, om te kiezen tussen de twee kapitaalvennootschappen.
